Diş protezi itirilmiş dişlərin çeynəmə, danışıq və estetik funksiyasını bərpa etmək üçün hazırlanan fərdi stomatoloji həll yoludur. Çıxan, sabit və implantüstü protez seçimi pasiyentin diş itkisi dərəcəsinə, qalan dişlərinin vəziyyətinə, çənə sümüyünə, büdcəsinə və gündəlik rahatlıq gözləntisinə görə müəyyən edilir.
Dişlərini itirmiş pasiyent üçün əsas sual yalnız “protez qoydurum?” deyil, “mənə çıxan, sabit, yoxsa implantüstü protez uyğundur?” sualıdır. Bu səbəbdən protez planlaması sadəcə “taxma diş” seçimi kimi yox, stomatoloq tərəfindən fərdi qiymətləndirilən müalicə mərhələsi kimi aparılmalıdır.
Diş protezi nədir və kimlər üçün uyğundur?
Diş protezi itirilmiş dişlərin yerini doldurmaq üçün hazırlanan süni diş və dayaq konstruksiyasıdır. Bir diş, bir neçə diş və ya tam dişsiz çənə üçün fərqli protez növləri seçilə bilər. Uyğun variant pasiyentin ağız quruluşuna, çeynəmə ehtiyacına və qalan dişlərinin vəziyyətinə görə planlanır.
Protezlər əsasən iki qrupa bölünür: çıxan protezlər və sabit protezlər. Çıxan protez pasiyent tərəfindən ağızdan çıxarıla bilən konstruksiyadır. Sabit protez isə təbii dişlərə və ya implantlara sabitlənir, gündəlik olaraq çıxarılmır.
Bu bərpa üsulu aşağıdakı hallarda müzakirə oluna bilər:
- Bir və ya bir neçə diş itirildikdə;
- Bütün çənədə dişlər olmadıqda;
- Çeynəmə funksiyası zəiflədikdə;
- Diş itkisi danışığa və görünüşə təsir etdikdə;
- Köhnə protez boşaldıqda və ya rahat istifadə olunmadıqda;
- İmplant, qapaq və ya körpü üçün fərdi planlama lazım olduqda.
Eyni protez növü hər pasiyent üçün uyğun olmaya bilər. Məsələn, bir pasiyent üçün neylon protez rahat seçim ola bilər, digər pasiyentdə isə qapanış və dayaq dişlərin vəziyyətinə görə büqel protez daha məqsədəuyğun hesab edilə bilər.
Diş itkisi hansı problemlərə səbəb ola bilər?
Diş itkisi vaxtında bərpa edilmədikdə çeynəmə, danışıq, üz forması və ağız içi balans təsirlənə bilər. Xüsusilə arxa dişlərin itirilməsi çeynəmə yükünü dəyişdirir, ön diş itkisi isə daha çox estetik görünüş və nitq rahatlığına təsir edir. Bu səbəbdən diş itkisi yalnız görünüş problemi kimi dəyərləndirilməməlidir.
Pasiyentlər çox vaxt diş itkisini sadəcə estetik narahatlıq kimi görür. Halbuki arxa dişlər olmadıqda qida yaxşı çeynənməyə bilər. Bu da gündəlik qidalanma rahatlığını azalda bilər.
Uzun müddət dişsiz qalan nahiyədə çənə sümüyündə dəyişikliklər baş verə bilər. Qalan dişlər boşluğa doğru hərəkət edə, qapanış balansı pozula bilər. Ona görə diş itkisi gecikdirilmədən stomatoloq tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Məsələn, pasiyent alt çənədə arxa dişlərini itirib və yalnız ön dişlərlə çeynəməyə çalışırsa, zamanla ön dişlərə artıq yük düşə bilər. Bu halda sadəcə boşluğu doldurmaq yox, ümumi qapanış və çeynəmə planı da nəzərə alınmalıdır.
Çıxan və sabit protezlər arasında fərq nədir?
Çıxan protez pasiyentin gündəlik çıxarıb təmizləyə bildiyi protezdir. Sabit protez isə dişlərə və ya implantlara bərkidilir və pasiyent tərəfindən çıxarılmır. Seçim rahatlıq, sümük vəziyyəti, qalan dişlər, gigiyena və büdcəyə görə dəyişir. Bu fərqi bilmək düzgün protez seçimi üçün vacibdir.
Çıxan protezlər daha əlçatan və bəzi hallarda əməliyyatsız həll ola bilər. Bu səbəbdən tam və ya qismən diş itkisi olan pasiyentlərdə tez-tez müzakirə edilir. Amma ilk günlərdə adaptasiya tələb edə bilər.
Sabit protezlər daha stabil çeynəmə və daha təbii istifadə hissi verə bilər. Lakin bu seçim üçün ağız içi vəziyyət, diş əti, çənə sümüyü və implant uyğunluğu mütləq qiymətləndirilməlidir.
| Müqayisə meyarı | Çıxan protez | Sabit protez |
|---|---|---|
| İstifadə forması | Pasiyent tərəfindən çıxarılır | Həkim tərəfindən sabitlənir |
| Uyğun olduğu hallar | Tam və ya qismən diş itkisi | Təbii diş və ya implant dəstəyi olan hallar |
| Rahatlıq | Adaptasiya tələb edə bilər | Daha stabil ola bilər |
| Təmizlik | Ağızdan çıxarılıb təmizlənir | Ağız içində xüsusi gigiyena tələb edir |
| Qiymət | Adətən daha əlçatan ola bilər | Material və implant ehtiyacına görə daha yüksək ola bilər |
| Seçim qərarı | Klinik müayinə ilə dəqiqləşir | Müayinə və görüntüləmə ilə planlanır |
Çıxan protez kimlər üçün uyğundur?
Çıxan protez bir neçə dişini və ya bütün çənə dişlərini itirmiş pasiyentlər üçün uyğun ola bilən protez növüdür. Bu seçim xüsusilə implant üçün uyğun olmayan, əməliyyat istəməyən və ya daha əlçatan həll axtaran pasiyentlərdə müzakirə edilir. Uyğunluq ağız ölçüsü və damaq quruluşuna görə qiymətləndirilir.
Çıxan protez pasiyentin ağız ölçüsünə uyğun hazırlanır. Protezin rahat oturması üçün ölçü, qapanış və damaq quruluşu düzgün qiymətləndirilməlidir.
İlk günlərdə yad cisim hissi, danışıqda dəyişiklik və çeynəmə zamanı ehtiyatlılıq ola bilər. Bu, protezin uğursuz olduğu anlamına gəlmir. Bəzən kiçik korreksiya və alışma dövrü lazım olur.
Əgər protez damağı vurursa, pasiyent evdə protezi kəsməməli, yonmamalı və yapışqanla düzəltməyə çalışmamalıdır. Belə hallarda stomatoloqa müraciət olunmalıdır.
Sabit protez kimlər üçün uyğundur?
Sabit protez daha stabil çeynəmə və gündəlik istifadə rahatlığı istəyən pasiyentlər üçün müzakirə oluna bilər. Bu protezlər təbii dişlər və ya implantlar üzərində hazırlanır. Tam dişsiz çənədə isə implantüstü sabit protez variantı qiymətləndirilə bilər. Uyğunluq sümük, diş əti və qapanış vəziyyətindən asılıdır.
Bu seçim hər pasiyent üçün uyğun sayılmır, çünki qərar sümük həcmi, diş əti sağlamlığı və qapanış vəziyyətinə görə verilir. Əvvəlcə qalan dişlər, ağız gigiyenası və pasiyentin gündəlik istifadə gözləntisi dəyərləndirilməlidir.
İmplantüstü sabit protez planlanırsa, 3D dental görüntüləmə və klinik müayinə daha vacib olur. Çünki implantların yerləşdirilməsi üçün çənə sümüyünün vəziyyəti, ümumi sağlamlıq və gigiyena vərdişi nəzərə alınmalıdır.
Sabit protezin üstün tərəfi daha stabil olmasıdır. Amma bu, pasiyentin müntəzəm təmizliyə və kontrol müayinələrinə ehtiyac duymadığı anlamına gəlmir.
Çıxan protez növləri hansılardır?
Çıxan protez növləri pasiyentin diş itkisi dərəcəsinə və ağız quruluşuna görə seçilir. Ən çox istifadə olunan variantlara tam çıxan protez, qismən çıxan protez, büqel protez və neylon protez daxildir. Bu növlər görünüş, rahatlıq, dayaq sistemi və istifadə qaydasına görə bir-birindən fərqlənir.
Tam çıxan protez nə zaman seçilir?
Tam çıxan protez bir çənədə bütün dişlər itirildikdə hazırlanan çıxan protez növüdür. Bu protez damağa oturur, fərdi ölçü əsasında hazırlanır və əsas məqsədi çeynəmə, danışıq və estetik görünüşü bərpa etməkdir. Uyğunluq ağız quruluşu, damaq forması və pasiyentin adaptasiya imkanına görə qiymətləndirilir.
Üst çənə, alt çənə və ya hər iki çənə üçün tam çıxan protez planlana bilər. Bu protez növündə ən vacib məqam ağız quruluşuna uyğun oturuşdur.
Üst çənədə tutuculuq bəzən daha rahat ola bilər. Alt çənədə isə dil, yanaq əzələləri və sümük quruluşuna görə hərəkətlilik daha çox hiss edilə bilər.
Pasiyent ilk günlərdə yumşaq qidalarla başlamalı, çox sərt qidaları birdən çeynəməyə çalışmamalıdır. Danışıqda dəyişiklik olarsa, ucadan oxumaq və tədricən məşq etmək adaptasiyanı asanlaşdıra bilər.
Qismən çıxan protez hansı hallarda istifadə olunur?
Qismən çıxan protez ağızda bəzi təbii dişlər qaldıqda, itirilmiş dişlərin yerini bərpa etmək üçün hazırlanır. Bu protez qalan dişlərdən dəstək ala bilər və fərdi plana görə müxtəlif konstruksiyada ola bilər. Qalan dişlərin sağlamlığı bu protezin rahatlığı və dayanıqlığı üçün əsas şərtlərdən biridir.
Qismən protez seçilərkən dayaq dişlərin vəziyyəti çox önəmlidir. Əgər dayaq dişlər zəifdirsə, diş əti problemi varsa və ya qapanış düzgün deyilsə, əvvəlcə bu problemlər dəyərləndirilməlidir.
Bəzi qismən protezlərdə qarmaqlar görünə bilər. Bu, estetik baxımdan pasiyenti narahat edirsə, həkimlə daha estetik alternativlər müzakirə oluna bilər.
Büqel protez nədir və kimlərə uyğundur?
Büqel protez metal karkaslı qismən çıxan protez növüdür. Adətən qalan dişlərdən dəstək alır və klassik qismən protezlərlə müqayisədə daha stabil konstruksiya kimi planlana bilər. Bu seçim daha çox qismən diş itkisi olan və dayaq dişləri uyğun vəziyyətdə olan pasiyentlərdə müzakirə edilir.
Bu protez hər pasiyent üçün uyğun deyil. Qalan dişlərin vəziyyəti, diş əti sağlamlığı və qapanış mütləq qiymətləndirilməlidir. Əgər dayaq dişlər yetərli deyilsə, fərqli protez planı lazım ola bilər.
Büqel protezin üstün tərəfi sabitlik və daha incə konstruksiya imkanıdır. Məhdudiyyəti isə bəzi hallarda metal elementlərin görünməsi və pasiyentin bu konstruksiyaya alışma ehtiyacıdır.
Neylon protez nə zaman daha uyğun ola bilər?
Neylon protez elastik və daha yumşaq materialdan hazırlanan çıxan protez variantı kimi tanınır. Metal qarmaq görünüşünü istəməyən və daha estetik çıxan protez axtaran pasiyentlər üçün müzakirə oluna bilər. Amma bu protez hər ağız quruluşuna uyğun deyil və seçim həkim müayinəsi ilə dəqiqləşdirilməlidir.
Bu protez rahatlıq baxımından cəlbedici görünə bilər. Amma “yumşaqdırsa, mütləq daha yaxşıdır” yanaşması doğru deyil. Qapanış, diş itkisi sahəsi, damaq forması və çeynəmə yükü nəzərə alınmalıdır.
Bəzi hallarda neylon protezin təmiri və uzunmüddətli istifadəsi klassik protezlərdən fərqli yanaşma tələb edə bilər. Ona görə seçim yalnız estetik görünüşə görə edilməməlidir.
Sabit protez kimlər üçün daha uyğundur?
Sabit protezlər dişlər və ya implantlar üzərində hazırlanan, pasiyent tərəfindən gündəlik çıxarılmayan konstruksiyalardır. Bu protezlər tək diş, bir neçə diş və ya tam çənə diş itkisi üçün fərqli planlana bilər. Sabit protez daha stabil istifadə istəyən pasiyentlərdə müzakirə olunur, amma uyğunluq müayinə ilə müəyyən edilir.
Tam çənə sabit protez kimlər üçün nəzərdə tutulur?
Tam çənə sabit protez bütün çənə dişləri itirildikdə implant dəstəyi ilə planlana bilən müalicə variantıdır. Bu halda protez implantların üzərinə sabitlənir və çıxan protezə nisbətən daha stabil istifadə hissi yarada bilər. Uyğunluq sümük həcmi, diş əti vəziyyəti və ümumi sağlamlıqla bağlıdır.
Bu seçim üçün çənə sümüyünün həcmi, diş əti vəziyyəti, pasiyentin ümumi sağlamlığı və qapanış balansı yoxlanılmalıdır. Bəzi pasiyentlərdə əlavə müalicələr və ya mərhələli planlama lazım ola bilər.
Tam çənə sabit protezdə məqsəd yalnız dişləri bərpa etmək deyil. Çeynəmə funksiyası, üz dəstəyi, danışıq rahatlığı və gündəlik istifadə komfortu birlikdə nəzərə alınmalıdır.
İmplantüstü sabit protez nədir?
İmplantüstü sabit protez implantların üzərində hazırlanan sabit protez konstruksiyasıdır. İmplant çənə sümüyündə dayaq rolu oynayır, protez isə bu dayaqlar üzərində planlanır. Bu üsul daha stabil çeynəmə istəyən və çıxan protezin hərəkətindən narahat olan pasiyentlər üçün müzakirə edilə bilər.
Lakin uyğunluq mütləq həkim müayinəsi ilə müəyyən edilməlidir. Diabet, siqaret istifadəsi, diş əti problemləri, sümük həcmi və ağız gigiyenası kimi faktorlar qərara təsir edə bilər.
İmplantüstü protez planlamasında implantın sümüyə uyğun yerləşməsi, diş əti sağlamlığı, qapanış və sonrakı gigiyena xüsusi nəzarətdə saxlanmalıdır. Nadir hallarda implant ətrafında iltihab, protez vidasının boşalması, implantın tam sabitləşməməsi və ya çeynəmə balansında narahatlıq kimi problemlər yarana bilər.
Tam çənə implantüstü protezlərdə implant sayı necə müəyyən edilir?
Tam dişsiz çənədə implantüstü sabit protez planlanarkən implant sayı pasiyentin sümük həcminə, qapanışına, çeynəmə yükünə və ümumi müalicə planına görə müəyyən edilir. Bəzi hallarda All-on-4 və ya All-on-6 yanaşmaları müzakirə oluna bilər. Yekun qərar klinik müayinə və görüntüləmə nəticəsinə əsaslanmalıdır.
Burada əsas məsələ sadəcə implant sayı deyil. Həkim sümük vəziyyətini, diş əti sağlamlığını, qapanışı və pasiyentin gözləntisini birlikdə qiymətləndirməlidir.
Bəzi pasiyent üçün 4 implant əsasında planlama uyğun ola bilər, başqa bir pasiyentdə isə daha fərqli yanaşma lazım gələ bilər. Ona görə implant sayı ümumi məlumat əsasında yox, fərdi planlama ilə dəqiqləşdirilməlidir.
Diş protezi üçün hansı həkimə müraciət etmək lazımdır?
Diş protezi üçün protez planlaması üzrə təcrübəsi olan stomatoloqa müraciət etmək lazımdır. Bəzi hallarda bu müalicə stomatoloq-ortoped tərəfindən aparıla bilər. Əsas məqsəd yalnız boşluğu doldurmaq deyil, qapanış, çənə sümüyü, qalan dişlər və diş əti vəziyyətini birlikdə qiymətləndirməkdir.
Stomatoloq protez növünü seçərkən pasiyentin şikayətlərini, gündəlik yemək vərdişlərini, estetik gözləntisini və büdcəsini də nəzərə alır. Əgər pasiyentin köhnə protezi varsa, onun niyə rahat olmadığı da ayrıca yoxlanmalıdır.
Dr. Ümmahani Hüseynova tərəfindən protez planlaması fərdi stomatoloji müayinə əsasında aparılır. Müayinə zamanı ağız içi vəziyyət, qalan dişlərin dayanıqlığı, qapanış və protezin pasiyent üçün nə qədər rahat ola biləcəyi qiymətləndirilir.
Bu yanaşma pasiyentə daha real qərar verməyə kömək edir. Bəzən pasiyent sabit protez istəyir, amma sümük və diş əti vəziyyəti əvvəlcə əlavə müalicə tələb edə bilər. Bəzən isə çıxan protez daha praktik və daha uyğun seçim ola bilər.
Həkim protez seçimini necə qiymətləndirir?
Həkim protez seçimini yalnız neçə dişin itirilməsinə görə aparmır. Qapanış, çənə sümüyü, diş əti, qalan dişlərin dayanıqlığı və pasiyentin gündəlik gigiyena vərdişi birlikdə qiymətləndirilir. Ona görə protez növü əvvəlcədən standart seçilmir, fərdi müayinə nəticəsinə görə planlanır.
Müayinə zamanı pasiyentin əsas şikayəti, yemək çeynəmə çətinliyi, estetik gözləntisi və köhnə protez təcrübəsi də nəzərə alınır. Bu məlumatlar uyğun protez növünün daha düzgün seçilməsinə kömək edir.
Mənə hansı diş protezi uyğundur?
Sizə uyğun protez növü diş itkisi dərəcəsinə, qalan dişlərin vəziyyətinə, çənə sümüyünə, qapanışa və gündəlik rahatlıq gözləntinizə görə seçilir. Yalnız qiymətə və ya tanış tövsiyəsinə əsasən qərar vermək düzgün deyil. İlkin istiqamət cədvəllə göstərilə bilər, amma yekun seçim müayinə ilə aparılmalıdır.
| Pasiyentin vəziyyəti | Uyğun ola biləcək seçim | Niyə bu seçim müzakirə olunur? |
|---|---|---|
| Bir çənədə bütün dişlər yoxdur | Tam çıxan protez və ya implantüstü sabit protez | Büdcə, sümük vəziyyəti və rahatlıq gözləntisinə görə seçilir |
| Bir neçə diş yoxdur | Qismən çıxan protez, büqel protez və ya implantüstü həll | Qalan dişlərin vəziyyəti əsas rol oynayır |
| Daha estetik çıxan protez istəyir | Neylon protez | Metal görünüşünü azaltmaq üçün müzakirə oluna bilər |
| Daha stabil çıxan protez istəyir | Büqel protez | Dayaq dişlər uyğundursa, sabitlik daha yaxşı planlana bilər |
| Çıxan protez ağızda oynayır | Korreksiya, yenilənmə və ya implant dəstəyi | Səbəb müayinə ilə müəyyən edilməlidir |
| Daha sabit çeynəmə istəyir | İmplantüstü sabit protez | Uyğunluq 3D müayinə ilə dəqiqləşdirilməlidir |
Köhnə protez ağızda oynayırsa, pasiyent yemək zamanı ehtiyat edə, danışanda protezin tərpənəcəyindən narahat ola və sosial vəziyyətlərdə özünü rahat hiss etməyə bilər. Bu halda problem yalnız protezin özü ilə yox, ölçü, sümük dəyişikliyi və qapanışla da bağlı ola bilər.
Bu cədvəl yalnız ilkin istiqamət üçündür. Yekun qərar stomatoloq müayinəsindən sonra verilməlidir.
Diş protezi necə hazırlanır?
Diş protezi bir neçə mərhələdə hazırlanır. Əvvəlcə müayinə aparılır, sonra ağız ölçüsü götürülür, qapanış və diş forması planlanır. Protez laboratoriyada hazırlanır, sınaq mərhələsindən keçirilir və lazım olduqda korreksiya edilir. Bu proses protezin ağıza daha uyğun və rahat hazırlanması üçün vacibdir.
Hazırlanma mərhələləri adətən belə olur:
- ilkin stomatoloq müayinəsi;
- panoramik rentgen və ya 3D dental görüntüləmə;
- ağız ölçüsünün götürülməsi;
- diş rəngi və forma seçimi;
- qapanışın yoxlanması;
- sınaq mərhələsi;
- protezin təhvil verilməsi;
- korreksiya və kontrol.
İlk mərhələdə pasiyentin şikayəti dinlənilir. Diş itkisi sahəsi, qalan dişlər, diş əti və qapanış yoxlanılır. Lazım olduqda panoramik rentgen və ya 3D dental görüntüləmə istənilə bilər.
Daha sonra ölçü götürülür. Bu ölçü əsasında protezin bazası, dişlərin forması, rəngi və qapanış münasibəti planlanır. Bəzi hallarda sınaq mərhələsi olur. Bu mərhələdə protezin görünüşü və oturuşu yoxlanılır.
Protez təhvil verildikdən sonra pasiyentə istifadə və təmizlik qaydaları izah olunmalıdır. İlk günlərdə damağa vurma, sıxma və ya narahatlıq hiss edilərsə, protez həkim tərəfindən korreksiya edilməlidir.
Diş protezi qiyməti nədən asılıdır?
Diş protezi qiyməti protezin növünə, materiala, bir və ya iki çənə üçün hazırlanmasına, implant ehtiyacına, laboratoriya işinə və əlavə müalicələrə görə dəyişə bilər. Dəqiq qiymət yalnız müayinə və fərdi planlamadan sonra müəyyən edilir. Qiymət seçiləcək protezin mürəkkəbliyinə və pasiyentin ağız vəziyyətinə görə fərqlənir.
Qiymətə təsir edən əsas faktorlar bunlardır:
- Protezin çıxan və ya sabit olması;
- Tam və ya qismən hazırlanması;
- İstifadə olunan material;
- İmplant sayı və implant sistemi;
- Qalan dişlərin vəziyyəti;
- Diş əti müalicəsi ehtiyacı;
- Diş çəkimi və ya əlavə hazırlıq mərhələləri;
- Laboratoriya işinin mürəkkəbliyi;
- Müvəqqəti və daimi protez mərhələlərinin olub-olmaması.
| Qiymətə təsir edən faktor | Qiymət niyə dəyişə bilər? |
|---|---|
| Material seçimi | Akril, neylon, metal karkas və implantüstü konstruksiyalar fərqli laboratoriya işi tələb edə bilər |
| İmplant ehtiyacı | İmplant sayı, implant sistemi və cərrahi mərhələ qiymətə təsir edə bilər |
| Əlavə müalicə | Diş əti müalicəsi, diş çəkimi və görüntüləmə ehtiyacı ümumi planı dəyişə bilər |
| Protezin həcmi | Bir çənə, iki çənə, qismən və ya tam protez qiymətdə fərq yarada bilər |
Çıxan protezlər adətən daha əlçatan seçim kimi qəbul edilir. Sabit və implantüstü protezlərdə isə implant, cərrahi mərhələ, material və daha geniş planlama qiymətə təsir edə bilər.
Pasiyent üçün ən doğru yanaşma yalnız “ən ucuz protez” axtarmaq deyil. Uyğun olmayan protez damağı vura, ağızda oynaya, danışıq və çeynəmə narahatlığı yarada bilər. Ona görə qiymətlə yanaşı rahatlıq, material, həkim planlaması və sonrakı kontrol da nəzərə alınmalıdır.
Protezə necə alışmaq və necə qulluq etmək lazımdır?
Yeni protezə alışmaq müəyyən vaxt tələb edə bilər. İlk günlərdə yad cisim hissi, danışıqda dəyişiklik və çeynəmə zamanı ehtiyatlılıq normaldır. Düzgün qulluq, gündəlik təmizlik və həkim nəzarəti protezin daha rahat istifadə olunmasına kömək edir. Narahatlıq davam edərsə, protez evdə düzəldilməməlidir.
Çıxan protez istifadə edən pasiyent protezi hər gün təmizləməlidir. Qida qalıqları, yapışdırıcı vasitə izləri və ərp yığılmaması üçün protez uyğun fırça və təmizləyici vasitələrlə yuyulmalıdır.
Protez isti və ya qaynar suya qoyulmamalıdır. Bu, materialın formasına təsir edə bilər. Ağızdan çıxarıldıqda həkimin tövsiyəsinə uyğun olaraq nəm mühitdə, su və ya xüsusi protez məhlulunda saxlanmalıdır.
Protezlərin gündəlik təmizlənməsi qida qalıqları, ərp və biofilm yığılmasının qarşısını almağa kömək edir. Bu baxım həm protezin qoxusunu azaltmağa, həm də ağız içi toxumaların daha sağlam qalmasına dəstək ola bilər.
Gecə protezi çıxarmaq bir çox pasiyent üçün ağız toxumalarının dincəlməsinə kömək edə bilər. Amma bu qərar pasiyentin vəziyyətinə görə həkim tövsiyəsi ilə verilməlidir.
Qalan dişlər, diş əti və dil də təmiz saxlanmalıdır. Çünki yalnız protezi təmizləmək kifayət deyil. Ağız içi gigiyena protezin rahatlığı və uzunmüddətli istifadə üçün vacibdir.
Əgər protez damağı vurursa, ağızda yara yaradırsa və ya çeynəmə zamanı oynayırsa, stomatoloqa müraciət etmək lazımdır. Evdə protezi kəsmək, yandırmaq, yonmaq və ya yapışdırmaq doğru deyil.
Protezlə bağlı hansı risklər və məhdudiyyətlər var?
Diş protezi faydalı bərpa üsulu olsa da, hər protez növünün öz məhdudiyyətləri var. Çıxan protezdə adaptasiya, damağa vurma və boşalma ola bilər. İmplantüstü protezdə isə sümük, diş əti və ümumi sağlamlıq faktorları nəzərə alınmalıdır. Bu səbəbdən protez seçimi real gözləntilərlə aparılmalıdır.
Çıxan protezlər zamanla boşala bilər. Bunun səbəbi protezin köhnəlməsi, ağız quruluşunda dəyişiklik və ya çənə sümüyünün formasının dəyişməsi ola bilər. Belə halda protezin yenilənməsi və ya korreksiyası lazım gələ bilər.
İmplantüstü sabit protezlərdə gigiyena çox vacibdir. İmplant ətrafında diş əti sağlamlığı qorunmalıdır. Müntəzəm kontrol edilməzsə, iltihab və narahatlıq riski arta bilər.
Pasiyentdə siqaret istifadəsi, nəzarətsiz diabet, diş əti xəstəlikləri və ya ciddi sümük itkisi varsa, implant planlaması daha diqqətli aparılmalıdır. Bu hallar müalicəyə mane ola bilər və ya əlavə hazırlıq mərhələsi tələb edə bilər.
Bakıda diş protezi üçün ilk müayinədə nə edilir?
Bakıda diş protezi etdirmək istəyən pasiyent üçün ilk addım stomatoloq müayinəsidir. Müayinə zamanı diş itkisi sahəsi, qalan dişlər, çənə sümüyü, diş əti və pasiyentin rahatlıq gözləntisi qiymətləndirilir. Bu görüş protez növünü, müalicə mərhələlərini və qiymətə təsir edən faktorları dəqiqləşdirmək üçün vacibdir.
Dr. Ümmahani Hüseynova tərəfindən diş protezi planlaması fərdi yanaşma ilə aparılır. Pasiyentə çıxan, sabit, neylon, büqel və implantüstü protez variantları ağız içi vəziyyətə uyğun izah edilir.
Müayinə zamanı pasiyent köhnə protezindən narahatdırsa, onu da özü ilə gətirə bilər. Bu, həkimə problemin səbəbini daha yaxşı anlamağa kömək edir. Məsələn, protez ağızda oynayırsa, səbəb ölçü uyğunsuzluğu, sümük dəyişikliyi və ya protezin köhnəlməsi ola bilər.
Dəqiq qiymət və protez növü yalnız müayinədən sonra müəyyən edilir. Çünki hər pasiyentin ağız quruluşu və müalicə ehtiyacı fərqlidir.
Tez-tez verilən suallar
Nəticə
Diş protezi seçimi sadəcə çıxan və ya sabit protez qərarı deyil. Doğru seçim pasiyentin diş itkisi dərəcəsi, çənə sümüyü, qalan dişləri, diş əti sağlamlığı, qapanışı, büdcəsi və gündəlik rahatlıq gözləntisi əsasında aparılmalıdır.
Bakıda diş protezi, çıxan protez və implantüstü sabit protez planlaması üçün stomatoloq müayinəsinə yazılaraq sizə uyğun variantı dəqiqləşdirə bilərsiniz. Müayinə zamanı ağız içi vəziyyət, qalan dişlər, çənə sümüyü və rahatlıq gözləntiniz qiymətləndirilərək fərdi protez planı hazırlanır.
